Jan Rot’s Matthäus-gevoel

Posted on 8 mei 2015

0



Theater Sneek – Goede Vrijdag 2014 – Jan Rot’s versie van de Matthäus Passion.

De Jazz Funeral in New Orleans, een swingende begrafenis met jazz en dixieland. Je treurt niet om de dood maar je viert het leven van de overledene. Ziehier de “twist” die werd gemaakt aan het einde van een bijzondere versie van de Matthäus-passion.Lef heeft Jan Rot zeker: lef om het oratorium de Matthäus Passion (uit 1729) van Johann Sebastian Bach aan te pakken.

“De mooiste noten uit de muziekliteratuur”, volgens Paul Witteman.De Matthäus is een passiestuk: Jezus die als zelfgekozen martelaar aan het kruis wordt genageld om al het slechte van de mensheid op zich te nemen. Jezus, als mens, die moet lijden: wordt verraden door zijn dierbaren, marteling en een pijnlijke dood moet doorstaan en moet constateren dat zijn vader hem helemaal alleen laat sterven.

Een diep droevig verhaal dat nog steeds vele mensen aanspreekt omdat (wederom volgens Paul Witteman): ‘De Matthäus Passion erin slaagt ongelovigen één dag per jaar aan de rand van de bekering te brengen.”

De ongekende belangstelling voor EO/RKK’s De Passion is illustratief daarvoor.

De ultieme kracht van de Matthäus Passion is de aansluiting tussen muziek en tekst. Luister naar “Erbarme dich” waarin Petrus zich realiseert dat hij Jezus heeft verloochend, veeg na afloop de tranen uit je ogen en begrijp wat jullie toegewijde recensent bedoelt.

Terug naar Theater Sneek. Jan Rot als de Evangelist met zijn versie van lijdens- en sterfverhaal van Jezus; vertelzingend of zingvertellend. Hij werkte vijf jaar aan de vertaling (hij noemt het zelf “hertaling”), een pittige klus omdat hij, net als Bach, met de tekst de melodie wilde volgen. De hertaling was in 2006 overigens aanleiding voor een succesvolle samenwerking met het Residentie-orkest.

Rot’s visie is “Minder Galilea, meer nu.” Met groot respect voor Bach, in de voorstelling door Rot de dertiende discipel genoemd. Spreektaal gebruiken: de Judaskus wordt klapzoen, het ‘süßes Kreuz’ wordt een ‘krakend kruis’ en teksten als “Jezus! Wie? Je medemens. Jezus! Waar? Ze slaan hem lens!”.

Tango Extremo nam het initiatief voor dit project. In eerste instantie werd Jan Rot uitsluitend om toestemming gevraagd om zijn teksten te gebruiken. Het contact resulteerde echter in deze samenwerking.

Met eerbied voor Bach werden de arrangementen omgebogen naar Tango Extremo: ragfijn, virtuoos, gevoelig en gepassioneerd. Binnen een fuga toonden ze aan dat de ritmiek van Bach soms de jazz raakt. Maar ook de sentimenten van de koning van de tango, Astor Piazolla, hoorden we. De eerder genoemde chemie tussen muziek en boodschap voelden we letterlijk in een prachtig instrumentaal stuk waarin de angst van Jezus werd vertolkt: kippenvel.

Pearl Jozefzoon (winnares van de televisieserie Mattheus Masterclass en The Voice of Holland) zong sereen, ingetogen en loepzuiver. Prachtig als contrast met de “vrije stijl” die Jan Rot hanteert al zou een tikkeltje méér expressie haar niet misstaan.

De Matthäus Passion schreef Bach voor twee koren. Welnu: het publiek vormde het tweede koor: het moest (mocht) bepaalde passages meezingen.

We beleefden een waardige, eigentijdse, originele en bijzondere Passion. Maar waarom ze in de Albert Heijn, 150 meter van het Theater, borden met “vrolijk Pasen” hebben opgehangen is mij nog steeds niet duidelijk…

Posted in: Recensies