Krimpende wind en uitgaande vrouwen zijn niet te vertrouwen …

Posted on 10 augustus 2011

1


Aanleiding.

Klaas Jansma stopt ermee. “De razende man” heeft zijn pensioen aangekondigd. Fryslan is van slag.

Hij is vooral bekend als live-reporter van het skûtsjesilen. Met zijn persoonlijk getinte verslaggeving in zijn geheel eigen stijl bepaalt hij de sfeer van dit unieke evenement. Fryslan rouwt nu hij heeft aangekondigd vanaf 2013 de microfoon voor de geraniums te verruilen.

Klaas.

Vanaf vrijwel alle schepen die aan de boorden van een Skûtsje-wedstrijdbaan liggen klinkt bijna zonder uitzondering de stem van Klaas. Terwijl ze met eigen ogen kunnen zien wat er gebeurt tijdens dit unieke jaarlijkse evenement willen de toeschouwers het verslag van Klaas niet missen. En de rest van de provincie zit ook aan de radio gekluisterd. Silen en Klaas raken het hart van de oprjochte Fries.

Gepeperde uitspraken, soms zelfs Friese vloekwoorden, gevoel voor dramatiek, echte emotie, tot tranen geroerd, het benadrukt gebruiken van Nederlandse en Engelse termen in combinatie met het Fries, uitermate goede bekendheid van de schippers, families, tradities, schepen en andere zaken rond het Skûtsjesilen én een humoristische manier van spreken bepalen zijn stijl.

Schuimkoppen.

In een rubberbootje doorkruist hij het wedstrijdveld tijdens de vaak bloedstollende wedstrijden, je hoort de schuimkoppen wegspatten voor de boeg van de majestueuze skûtsjes terwijl Klaas verslag doet van de wedstrijd. Als Klaas het woord heeft gaat een skûtsje niet overstag maar “troch de wyn bliktsjinder !”, “ruimte voor de boei”-situaties worden betiteld “bjusterbaarlyke maneuvels” en soms spreekt hij zelfs de schippers persoonlijk aan tijdens het verslag: “dat kin sa net Piter !”.

Uniek.

Skûtsjesilen is uniek. De prachtige schepen, oorspronkelijk zeilende vrachtboten, zijn ware racemachines. Echter wel onder strenge regelgeving om de authenticiteit te waarborgen. Bij de toeschouwers veroorzaakt het kijken naar de wedstrijden kippenvel.

De start: waarbij alle schepen dicht bij-elkaar liggen en proberen met een zo goed uitgangspositie aan de wedstrijd te beginnen.

De kruisrakken: scherp aan de wind, op één oor doorklieven de skûtsjes de golven van de Friese meren. “Bakboord !” klinkt. Vloekend en tierend wijkt het over stuurboord liggende skûtsje uit.

Voordewind:  Breed en heilig, scheren de schepen over het water. De fok te loevert. Zoveel mogelijk wind vangen, een tactische gijp op z’n tijd.

De halfwindse rakken: Bijna planerend ontwikkelen ze hun optimale snelheid en komen de skûtsjes prachtig tot hun recht.

De tactiek: Waar draait de wind ? “Klapt” het skûtsje mee met z’n concurrent ? Pakt het schip de route langs lagerwal ?

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Klaas Jansma kent alles en iedereen rond deze met tradities omgeven en door roemruchte schippersfamilies bepaalde sport. Vanwege de sfeer die hij toevoegt wordt dit bijzondere jaarlijkse evenement nog unieker.

Tot slot.

Maar Klaas stopt. En dat is jammer.

Er zijn natuurlijk diverse manieren om dat te voorkomen: in 2013 de geraniumteelt verbieden, de pensioengerechtigde leeftijd afschaffen, Klaas vlak voor het Skûtsjesilen ontvoeren en hem onder dwang aan het werk zetten.

Gaat niet werken. Klaas is Klaas.

Maar beloof me één ding: eindig je laatste verslag symbolisch met de kreet waarmee een schipper zijn bemanning aankondigt dat het skûtsje overstag gaat “Klaar om te wenden ? Ree !”….


Poll:

Posted in: Fryslan