Mijn welgemeende excuses aan Hanja Maij-Weggen.

Posted on 25 juli 2011

0



Aanleiding:

Uit het NRC, 29 maart 1994. “Minister Maij-Weggen (Verkeer en Waterstaat) heeft medewerkers van Rijkswaterstaat op Terschelling verboden mee te werken aan een 1 aprilgrap van de Terschellinger ondernemer Peter Miedema …..”

Aprilgrappen. Over het ontstaan ervan bestaan diverse theorieën maar niemand weet de werkelijke herkomst. Men vermoedt dat de het gebruik is afgeleid van de Romeinse narrenfeesten, de quirinalia. Ook wordt er een vergelijking met de middeleeuwse narrenfeesten gemaakt, het carnaval, dat in die tijd in het voorjaar werd gevierd. Ook werd er vroeger gevierd dat op 1 April de lente echt was begonnen, de mensen waren uitgelaten en maakten grapje. Zeg het maar !

Hoe dan ook: van tijd tot tijd duikt een goede en geslaagde 1-april grap op: over in Zandvoort aangespoelde beelden van het Paaseiland, de linkshandige whopper, de uitvinding van de geur-t.v. en andere grappen.

De grap:

In 1994 bestond de Brandaris 400 jaar. Een heel jaar vol evenementen, festiviteiten en andere initiatieven rond de jarige vuurtoren. Ik was bestuurslid van de organiserende stichting en tevens hotelier met een bedrijf aan de voet van de Brandaris; hotel Nap.

Ik vatte het plan om rond de Brandaris een 1-april grap te bedenken met de potentie om uit te groeien tot de landelijke grap van dat jaar.

Het idee: De hoogte van de vuurtoren moest verdubbeld worden. In 1594 was 55 meter misschien een goede hoogte maar 400 jaar later is het niet meer toereikend. De Brandaris was te laag was voor een adequate observatie en moest naar 110 meter stijgen. Samen met Henk Joost Wortel, manager van de vuurtoren, zette ik de contouren van het plan uit. Doel was uiteraard om aandacht voor het Brandarisjaar te genereren.

We gingen aan de slag, want het moest geloofwaardig overkomen ! Allereerst de argumentatie: Het zicht vanuit de toren moest beter: dit vanwege de groeiende scheepvaart boven de Waddeneilanden, calamiteiten als aangespoelde gifzakjes, coördinatie van reddingsacties en andere redenen.

Voor het bouwkundig gedeelte schakelde ik de Leeuwarder architect Gelt Glas in. Hij maakte een realistische bouwtekening, een maquette en een bouwomschrijving. Door middel van het “Jackblock”-systeem, waarbij geprefabriceerde, kant en klare units onder de huidige toren werden geschoven werd de gewenste hoogte bereikt. In Japan worden flats op deze wijze gebouwd. Deze units bestonden uit luxueuze verkoopappartementen en op de begane grond zou een brasserie komen. Silvester Kok maakte een animatie en een artist impression van het bouwproces zodat gevisualiseerd werd hoe één en ander zou verrijzen.

Wijlen Willem Bemboom, destijds politiek verslaggever van het NOS-journaal en presentator van het “Groot dictee der Nederlandse taal”, vriend en hotelgast, nam het publiciteitsplan voor z’n rekening. Het idee was dat daags voor 1 april het bouwplan zou worden gepresenteerd op Omrop Fryslan, de regionale omroep, waarna het inktvlek-effect moest gaan werken.

Via Willem werd contact gezocht met Sjoerd Ybema van de Omrop. De reportage zou bestaan uit een interview met Henk Joost, ondergetekende en Cootje van Beukering-Dijk, de toenmalige burgemeester van Terschelling die eveneens haar medewerking had toegezegd. Willem zou de redactie van het NOS-journaal op het spoor van de reportage zetten alsmede relaties van hem van de landelijke pers. Het was, volgens Willem, gebruikelijk dat de landelijke media nieuwsitems oppikten bij de regionale zenders. Op deze wijze zou een sneeuwbal-effect ontstaan op 1 april: aldus zou de grap landelijk worden.

Dit alles kon uiteraard niet zonder medeweten van het ministerie van Verkeer en Waterstaat waaronder de Brandaris ressorteert. Henk Joost had hiervoor contact met het hoofd voorlichting van dit ministerie.

De voorbereiding liep op rolletjes. Het plan werd als een volwaardig project uitgewerkt. De boot voor de camera-ploeg was geboekt, het tijdsschema voor de opnamedag was klaar. Iedereen stond in de startblokken tot ik een telefoontje van Henk Joost kreeg…..

Minister Maij-Weggen ving een deel van een telefoongesprek op wat haar hoofd voorlichting voerde met Henk Joost en wilde daar meer van weten. Toen haar verteld wat de bedoeling was schijnt ze zo ongeveer te zijn ontploft van woede. Iedereen die aan deze “flauwekul” meedeed werd op straffe van ontslag gelast er onmiddellijk mee te stoppen.

En toen …….

Ik hoefde niet lang na te denken. Stoppen, en wel direct. Het was maar een grap, ik wilde geen ernstige gevolgen op mijn geweten hebben. Ik besloot echter wel om alle betrokkenen eerlijk en open op de hoogte te stellen van de reden van afblazen. Een hoge functionaris van het ministerie (DG) heeft mij nog wel gebeld met het verzoek om discreet om te gaan met reden van stoppen maar daar heb ik me niks van aan getrokken. Anders zou ik toch niet geloofwaardig overkomen ?

En het verbieden van de grap werd op zich weer nieuws. In vrijwel alle kranten (zie inleiding) verschenen koppen in de sfeer van: “Minister verbiedt 1-april-grap”. Ik werd gebeld door actualiteitenrubrieken, Gelt Glas werd uitgenodigd voor een tv-programma van Paul Haenen en ga zo maar door.

Zo bereikte ik dus alsnog het gewenste doel: publiciteit voor het Brandarisjaar. Vrij naar Cruyff: “Elk nadeel hep z’n voordeel”.

Tot slot

Drie weken later bracht Minister Maij-Weggen een bezoek aan de jarige vuurtoren. De bestuursleden van Stichting Brandaris 400, ik dus ook, werden aan haar voorgesteld door de voorzitter van de stichting, Jolle de Jong. Ik kreeg een ijzige handdruk van de minister en ze mompelde iets in de sfeer van “die naam heb ik eerder gehoord ….”.

Mevr. Maij-Weggen heeft een fantastische carriere achter de rug, een vakvrouw op haar gebied. Ze is in 2009 met pensioen gegaan. Haar laatste functie was commissaris van de Koningin in Noord-Brabant (vanaf 2003). Nog in het Brandarisjaar (1994) is ze vertrokken naar het Europees Parlement waarin ze tot 2003 heeft gezeten namens het CDA.

Ik snap dat wel: zowel in Noord-Brabant als in Brussel staan geen vuurtorens……….

-*-

Aanrader ….

Willem Bemboom, één van de mensen uit dit “complot”, schreef een makkelijk leesbaar en zeer leerzaam boek met tips en andere zaken die in de praktijk van deze grap zijn toegepast: Omgaan met de media